Zoeken

169 resultaten voor Palliatieve zorg gevonden

Palliatieve zorg bij de ziekte van Parkinson

Palliatieve zorg voor mensen met de ziekte van Parkinson (ZvP) is een onontgonnen gebied. De ZvP is een veelvoorkomende aandoening die grote gevolgen heeft voor het dagelijks leven. Patiënten hebben te maken met een breed scala aan problemen op zowel lichamelijk (o.a. traagheid in bewegen, incontinentie en vallen), geestelijk (o.a. depressie en dementie) als psychosociaal (o.a. gedragsverandering en relatieproblematiek) gebied. De zorg voor parkinsonpatiënten wordt steeds complexer...

Lees het artikel

Vroegtijdige palliatieve zorg

Ondanks dat de helft van de patiënten met gemetastaseerde longkanker bij diagnose palliatief is en grote moeite heeft om kwaliteit van leven te behouden, blijkt uit het verbetersignalement van Zorginstituut Nederland dat palliatieve zorg laat wordt ingezet. Dit artikel gaat de effecten na van vroegtijdig inzetten van palliatieve zorg en zet uiteen uit welke elementen vroegtijdige palliatieve zorg kan bestaan.

Lees het artikel

Misselijkheid en braken in de palliatieve zorg

Epping, A en Jonker, J.  Rubriek(en): Casuïstiek

De palliatieve zorg bevat alle zorg die erop gericht is een patiënt met een levensbedreigende ziekte (en zijn naasten) een zo goed mogelijke kwaliteit van leven te geven. Voor een patiënt in het palliatieve traject is geen curatie meer mogelijk.

Lees het artikel

Cultuursensitieve zorg bij het levenseinde

Persoonsgerichte zorg is het streven, zeker in de zorg aan het levenseinde. Bovendien moet er in die zorg ook aandacht zijn voor de naasten. Hoe doe je dat als de familie andere waarden en normen hanteert dan je zelf gewend bent? Dit artikel zet inzichten uit onderzoek over cultuursensitieve palliatieve zorg op een rijtje.

Lees het artikel

Verpleegsensitieve indicatoren voor excellente zorg

Inzicht in en verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en toegevoegde waarde van verpleegkundige zorg is essentieel voor het leveren en borgen van de kwaliteit van patiëntenzorg. Hoe krijgen we de kwaliteit en toegevoegde waarde van verpleegkundige zorg echter inzichtelijk? Kunnen hiervoor indicatoren worden ingezet? Welke indicatoren zijn hiervoor dan het meest geschikt? Welk voordelen heeft dit inzicht voor patiënten en verpleegkundigen? Hoe kunnen verpleegkundigen en...

Lees het artikel

'Beter Laten'-handelingen bieden ruimte voor 'gemiste zorg'

Verpleegkundigen ervaren een hoge werkdruk, maar doen ook dingen die zij eigenlijk niet zouden moeten doen. Daardoor blijven er andere dingen liggen. Wetenschappers hebben in samenwerking met Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland een lijst opgesteld van handelingen die verpleegkundigen eigenlijk niet meer zouden moeten doen: de Beter Laten-lijst.

Lees het artikel

Audit en feedback voor evidence-based zorg

Van 2014 tot 2016 steeg het aantal indicatoren in de Nederlandse ziekenhuizen van 1.360 naar 1.551, een toename van 14%. 1 Met de komst van het elektronisch patiëntendossier is de verwachting dat het aantal kwaliteitsmetingen nog verder zal toenemen. 2 Hoe zorgen we ervoor dat al deze metingen resulteren in betere, evidence-based zorg voor de patiënt?

Lees het artikel

Vermijden van ziekenhuisopname nabij het levenseinde; de rol van verpleegkundigen

Ongeveer de helft van de patiënten, die niet onverwacht overlijden, wordt in de laatste drie levensmaanden opgenomen in het ziekenhuis. De meeste mensen willen in deze periode juist thuisblijven en daar ook overlijden. Ria de Korte-Verhoef beschrijft in haar promotieonderzoek vijf strategieën om ziekenhuisopname nabij het levenseinde te vermijden.1 Verpleegkundigen spelen hierbij een belangrijke rol.

Lees het artikel

Advance care planning op het juiste moment

Iedere patiënt moet kwalitatief hoogstaande zorg ontvangen, die past bij zijn voorkeuren, ook aan het einde van het leven. Advance care planning is een vorm van gespreksvoering waarin voorkeuren voor zorg en behandeling worden verhelderd en gedeeld met betrokkenen. Patiëntervaringen met advance care planning en praktische  implicaties voor zorgverleners staan centraal in dit artikel.

Lees het artikel

Patiëntparticipatie in de zorg

Patiëntparticipatie en familieparticipatie zijn belangrijk om persoonsgerichte essentiële zorg te kunnen leveren. De huidige zorgprofessionals in het ziekenhuis zijn nog onvoldoende voorbereid op samenwerken met patiënten en familie. 1 Patiëntparticipatie betekent niet alleen uitgenodigd worden om te participeren aan de zorg en besluitvorming over de eigen zorg, maar ook aan de ontwikkeling en uitvoering van onderzoek en het vormgeven en uitvoeren van onderwijs. Shared...

Lees het artikel

Excellente verpleegkundige werkomgeving

Het aantal (capaciteit) en de kennis en ervaring (capabiliteit) van verpleegkundigen nemen niet in dezelfde mate toe als de ontwikkelingen in de patiëntenzorg van de beroepsgroep vragen. Daardoor ontstaat bezorgdheid over verslechtering van de kwaliteit en veiligheid van patiëntenzorg. Een mogelijke oplossing is het creëren van een positieve en innovatieve werkomgeving, die verpleegkundigen aantrekt en behoudt en hen in staat stelt excellente zorg te leveren. 

Lees het artikel

De inzet van familie op de IC

Delirium is een veelvoorkomend probleem op de intensive care (IC) en gerelateerd aan een slechtere uitkomst voor de patiënt. Omdat ongeveer een derde van de IC-patiënten belast is met de negatieve gevolgen van delirium, is het toepassen van preventieve maatregelen op de IC noodzakelijk. De huidige richtlijnen benadrukken het belang van niet-medicamenteuze strategieën, waarin verpleegkundigen een centrale rol spelen.

Lees het artikel

INTERMED bij complexe patiënten

Bij aankondiging lijkt de zorgvraag van meneer A. eenvoudig, een man op leeftijd met diarree. De situatie blijkt echter complexer en meer zorg, afstemming en tijd te vragen dan vooraf ingeschat, onder andere vanwege psychische en sociale problemen. Als team wilt u patiënten graag meteen de juiste zorg geven, maar hoe is snel en overzichtelijk te bepalen wat een patiënt nodig heeft?

Lees het artikel

Advance care planning

Door middel van advance care planning (ACP) kunnen patiënten doelen en voorkeuren formuleren voor toekomstige medische behandelingen en zorg, deze doelen en voorkeuren bespreken met familie en zorgverleners, en eventuele voorkeuren vastleggen en indien nodig herzien. In dit artikel wordt ACP besproken aan de hand van een casus over een patiënt met de ziekte van Parkinson.

Lees het artikel

Ascitespunctie in de palliatieve fase

In de richtlijn Ascites 1 is een ontlastende ascitespunctie in de palliatieve fase duidelijk beschreven. Ook de uitvoering en benodigdheden voor een punctie zijn opgenomen in deze richtlijn. Maar wat betekent een ascitespunctie in de praktijk voor een oncologische patiënt in de palliatieve fase? Moet deze patiënt naar het ziekenhuis voor een dergelijke verrichting? En wat betekent het voor een verpleegkundig specialist die deze voorbehouden handeling uitvoert?

Lees het artikel

Seksueel geweld

Tegenwoordig zijn er in Nederland Centra voor Seksueel Geweld, waarin verschillende disciplines samenwerken en de zorg voor slachtoffers centraal staat. De centra doen forensisch-medisch onderzoek, leveren acute medische zorg gericht op preventie van zwangerschap en besmetting met seksueel overdraagbare aandoeningen. Ook leveren de centra acute psychologische zorg gericht op herstel en preventie van psychische stoornissen zoals een posttraumatische stressstoornis.

Lees het artikel

Revalideren tijdens en na kanker

Karin Oosterkamp  Rubriek(en): Casuïstiek

Het aantal overlevenden van kanker neemt toe van de huidige ruim 800.000 naar een miljoen mensen in 2025. Het is belangrijk aandacht te besteden aan de langdurige bijwerkingen en latere effecten van de behandeling van kanker, omdat deze een nadelige invloed hebben op de kwaliteit van leven. Dit vereist signalering en screening voor passende (na)zorg. 1,2

Lees het artikel

Zelfmanagement bij borstkanker

Zelfmanagement is een belangrijk onderdeel van de zorg voor borstkankerpatiënten. Het betekent dat een patiënt zelf de verantwoordelijkheid neemt om de lichamelijke, psychische en sociale gevolgen van de diagnose en de behandeling in het dagelijks leven te dragen en te coördineren. 1,2 Zorgverleners hebben de taak om patiënten in dit proces te ondersteunen. 3,4 Door op de hoogte te zijn van de theoretische achtergrond en door praktische handreikingen toe te passen, is...

Lees het artikel

Testiscarcinoom

Verwoerd, Harmke  Rubriek(en): Ziektebeeld

Testiscarcinoom komt vaak voor bij mannen op jonge leeftijd. Een diagnose die op een totaal onverwacht moment komt. Het treft mannen midden in het leven, vaak bezig met hun carrière en/of aandacht voor het stichten van een gezin. De impact is enorm zowel op degene die de diagnose testiscarcinoom krijgt als de naasten. De termijn tussen diagnose en chirurgische behandeling is minder dan 72 uur. In deze korte tijd moet een inventarisatie gedaan worden van de...

Lees het artikel

Syndroom van Down: een integrale aanpak

In Nederland worden jaarlijks 230 kinderen met het syndroom van Down geboren. Dit aantal is na de invoering van de niet-invasieve prenatale test (NIPT) gelijk gebleven. Het syndroom van Down gaat gepaard met een breed scala van sociale, fysieke en verstandelijke problematieken vereist daarom extra medische zorg. In zowel binnen- als buitenland zijn richtlijnen opgesteld. Tevens zijn downteams opgericht voor opvang, begeleiding en het leveren van geïntegreerde medische zorg, met als doel...

Lees het artikel

Palliatief redeneren: misselijkheid en braken

Palliatieve zorg is gericht op de behandeling van symptomen en begeleiding van patiënten voor wie genezing niet meer mogelijk is. De palliatieve fase start op het moment dat duidelijk wordt dat de ziekte ongeneeslijk is en eindigt met de zorg voor nabestaanden (zie figuur 1). De zorg in de palliatieve fase streeft de hoogst mogelijke kwaliteit van leven en kwaliteit van sterven na. Gedurende de palliatieve fase spelen er vaak meerdere symptomen of problemen tegelijkertijd die...

Lees het artikel

Acute lymfatische leukemie bij kinderen

Bij acute lymfatische leukemie (ALL) verdringen maligne cellen het gezonde beenmerg. Dit kan leiden tot diverse symptomen zoals bleekheid, botpijn, hematomen en perioden met koorts. ALL is de meest voorkomende oncologische aandoening bij kinderen, 120 kinderen per jaar in Nederland. De diagnostiek en de hoogcomplexe zorg vinden plaats in een kinderoncologisch centrum en de laagcomplexe zorg in een shared carecentrum in de woonomgeving van het kind. Alle kinderen in Nederland worden behandeld...

Lees het artikel

BRMO-bestrijding in de langdurige zorg

Bijzonder resistente micro-organismen, oftewel BRMO, zijn micro-organismen die resistent zijn tegen de eerstekeuze antibiotica of tegen meerdere groepen antibiotica. Antibioticaresistentie is een dreigend volksgezondheidsprobleem. De vanuit volksgezondheidsperspectief meest belangrijke BRMO zijn de carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae (CPE). Andere belangrijke BRMO zijn MRSA (meticillineresistente Staphylococcus aureus) en VRE (vancomycineresistente Enterococcus). De bestrijding van...

Lees het artikel

Positieve gezondheid

Het Nederlandse zorgsysteem is ziektegericht ingericht. In de opleiding leren we over ziekten en verpleegkundigen werken meestal in ziektegerichte organisaties. Toch noemen we het gezondheidszorg. Zouden we dan niet beter gezondheid als vertrekpunt kunnen nemen? In dit artikel wordt beschreven wat dat concreet kan betekenen voor de verpleegkundige, die van oorsprong dicht bij de patiënt staat.

Lees het artikel

Preoperatieve voedingszorg

Om herstel van een operatie zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen, moeten patiënten met (of met risico op) ondervoeding vóór de operatie al in een betere voedingstoestand worden gebracht. Hiertoe worden alle chirurgische patiënten gescreend op het risico van ondervoeding tijdens het bezoek op de polikliniek. Patiënten met (of risico van) ondervoeding krijgen extra voedingszorg aangeboden. In dit artikel beschrijven we een systematisch literatuuroverzicht naar...

Lees het artikel

Extreem vroeg geboren… en dan?

De afgelopen jaren zijn er grote stappen gezet in de ontwikkelingen binnen de neonatologie. Sinds 2010 worden in Nederland kinderen actief opgevangen met een zwangerschapsduur vanaf 24 weken. 1,2 Deze vooruitgang gaat gepaard met een groter risico op overlijden en mogelijke gevolgen voor de ontwikkeling op langere termijn. 3 In dit artikel wordt de nadruk gelegd op de incidentie van handicaps bij extreem premature pasgeborenen, aandachtspunten ter bevordering van de hersenontwikkeling en...

Lees het artikel

Analyse van invoering Spoed Interventie Systeem

Het Spoed Interventie Systeem (SIS) is in Nederlandse ziekenhuizen verplicht ingevoerd om de zorg voor de vitaal bedreigde patiënten te verbeteren. Heeft dit er nu voor gezorgd dat verpleegkundigen en artsen deze patiënten sneller herkennen en behandelen? Onderzoek laat zien dat het aantal reanimaties, ongeplande opnames op de Intensive care en het aantal sterfgevallen is afgenomen. Daarnaast zijn professionals tevreden met de invoering ervan.

Lees het artikel

Eigen verantwoordelijkheid verpleegkundig specialist

Een verpleegkundig specialist verzuimt het hemoglobine (Hb) van een patiënte in een verpleeghuis maandelijks te laten controleren. De patiënte moet uiteindelijk naar het ziekenhuis voor een bloedtransfusie. De dochter dient een klacht in bij het regionaal tuchtcollege tegen de verpleegkundig specialist én de specialist ouderengeneeskunde.

Lees het artikel

De Cardiologische Zorgbrug

Van de cardiologische patiënten van 70 jaar en ouder die met een myocardinfarct of hartfalen worden opgenomen in het ziekenhuis, worden respectievelijk 20% en 25% binnen een halfjaar heropgenomen en is 10% en 22% na een halfjaar overleden. 1 Transmurale, multidisciplinaire zorg voor kwetsbare oudere cardiologische patiënten die met ontslag naar huis gaan, heeft de potentie om heropname en overlijden te reduceren. 2,3  

Lees het artikel

Ouderen en visuele beperkingen

In het verpleeghuis zijn de bewoners meestal ondergebracht op verschillende afdelingen. Iedere afdeling huisvest twintig tot dertig bewoners. Soms zijn de afdelingen ingedeeld naar zorgzwaarte van de bewoners, maar meestal wonen er op een afdeling bewoners met verschillende zorgbehoeften bij elkaar. Wel wordt er vaak een onderscheid gemaakt in psychogeriatrische afdelingen, somatische afdelingen, revalidatie en dagbehandeling.

Lees het artikel

Palliatieve sedatie

Palliatieve sedatie kan ingezet worden in de laatste levensfase en wanneer iemand ondraaglijk lijdt. Naast goede medische zorg is verpleegkundige zorg heel belangrijk. Omdat er nog veel misverstanden bestaan rondom sedatie, is communicatie met patiënt, naaste(n) en betrokken hulpverleners heel belangrijk. De verpleegkundige kan hier een grote rol in vervullen. Daarnaast is een goede uitvoering van de sedatie heel belangrijk. Het doel van dit alles is dat de patiënt comfortabel...

Lees het artikel

Dyspneu in de palliatieve fase

Dyspneu komt veel voor in de palliatieve fase van hartfalen, COPD en kanker. Het komt voor bij 35% van de patiënten met kanker in de palliatieve fase, bij 94% van de patiënten met een gevorderd stadium van COPD en bij 72% van de patiënten met een gevorderd stadium van hartfalen.1 Dyspneu heeft een grote invloed op de kwaliteit van leven en gaat bijna altijd gepaard met angst. Ernstige benauwdheid is niet alleen voor de patiënt een angstige ervaring, maar ook voor zijn...

Lees het artikel

Grenzen aan zorg

Meer dan de helft van de verpleegkundigen wordt tijdens het werk geconfronteerd met agressie en geweld van patiënten, cliënten of hun familieleden. Oplopende wachttijden en bezorgdheid zijn voor externen vaak aanleiding voor frustratie of agressie. Hoe kunnen verpleegkundigen omgaan met de toenemende agressie?

Lees het artikel

De verpleegkundige die rouwt

Verpleegkundigen proberen in hun werk een balans te vinden tussen afstand en nabijheid. De begeleiding van patiënt en naasten en het zien van lijden, rouwen en sterven van patiënten kunnen ook invloed hebben op de verpleegkundige zelf. Met name op emotioneel gebied wordt veel van de verpleegkundige gevraagd.

Lees het artikel

Talk to me in SBAR

De Situation Background Assessment Recommendation of SBAR-methode is een internationale standaard voor de overdracht van patiënteninformatie. Door het gebruik van SBAR verbetert de patiëntveiligheid. De methode wordt door medewerkers vaak nog gezien als het zoveelste afvinklijstje. En dat is ten onrechte.

Lees het artikel

Reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis (RA) is een chronische auto-immuunziekte die gekenmerkt wordt door gewrichtsontstekingen. Vroegherkenning is essentieel, want door vroeg in het ziekteproces te starten met medicamenteuze behandeling wordt gewrichtsschade voorkomen dan wel beperkt. De verpleegkundige zorg bestaat uit voorlichting en educatie, het systematisch monitoren van ziekteactiviteit en comorbiditeit, en het bieden van psychosociale ondersteuning.

Lees het artikel

Pijn meten bij de mechanisch beademde ICU-patiënt

Hoe meet een zorgprofessional op een valide en betrouwbare manier pijn bij mechanisch beademde kritiek zieke patiënten op een intensive care (ICU) die niet zelf kunnen aangeven of ze pijn hebben? Dit artikel gaat niet alleen in op welk meetinstrument aan te bevelen is voor de praktijk, maar ook op de wetenschappelijke weg die gevolgd is om tot deze aanbeveling te komen.

Lees het artikel

Multipele sclerose

Marco Heerings  Rubriek(en): Ziektebeeld

Multipele sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel. MS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (3 : 1). Er wordt nog steeds onderzoek verricht naar de oorzaken en mogelijke behandeling van MS. In dit artikel leest u enkele resultaten daarvan. Mensen met MS vormen een grote belasting voor de mantelzorger. Voor u als verpleegkundige en verpleegkundig specialist is er een aantal aandachtpunten waarmee u rekening dient te houden.

Lees het artikel

Onderzoek doen, en dan….

Het belang van evidence-based practice door verpleegkundigen groeit. Verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten krijgen in hun opleiding te maken met het uitvoeren van (wetenschappelijk) onderzoek. In de praktijk blijkt het uitvoeren van onderzoek lastig, doordat er weinig tijd is naast de primaire taak van zorgverlening en het aanvragen van een subsidie een tijdrovende klus is. Het schrijven van een onderzoeksvoorstel is nog geen garantie voor het verkrijgen van een subsidie. Daarvoor...

Lees het artikel

Verstandelijk gehandicapten in het ziekenhuis

Cliënten met een verstandelijke handicap vragen bij een opname in het ziekenhuis een passende begeleiding. Handicap gerelateerde bijkomende medische problemen maken dat een integrale kijk op de zorg nodig is. Kennis van en inzicht in gedragingen behorend bij de verstandelijke handicap, maar ook kennis van gedrag voortkomend uit ziekten, stoornissen en bijkomende handicaps en de wisselwerking tussen dit alles maakt de inzet van de Nurse Pratitioner bij opname in een ziekenhuis van...

Lees het artikel

Amyotrofische laterale sclerose (ALS)

Amyotrofische laterale sclerose (ALS) is een progressieve aandoening met toenemende spierzwakte. Patiënten overlijden als gevolg van zwakte van de ademhalingsspieren. Er is een grote variatie in snelheid van progressie en voorkomende symptomen per patiënt. Meest voorkomende symptomen zijn toename van functionele beperkingen, spraak- en slikproblemen, ademhalingszwakte en cognitieve veranderingen. De veelheid aan symptomen en het progressieve verloop maken de zorg complex en...

Lees het artikel

Beroepsgeheim is zo geschonden

Verpleegkundigen en andere beroepsgroepen in de zorg hebben beroepsgeheim; zij mogen geen informatie over de patiënt doorgeven aan anderen zonder toestemming van de patiënt. Of, anders geformuleerd, het beroepsgeheim verplicht de verpleegkundige te zwijgen over alles wat zij te weten komt als verpleegkundige. Maar in de praktijk gaat het nogal eens mis en wordt het beroepsgeheim, soms onbedoeld, geschonden.

Lees het artikel

Oesofaguscarcinoom

Wereldwijd is er een toename in de incidentie van het oesofaguscarcinoom. Dit is onder meer te wijten aan de levensstijl (roken, alcoholgebruik, obesitas) en aan gastro-oesofageale reflux. De aandoening kenmerkt zich onder andere door passageklachten, vermagering, vermoeidheid, reflux, dyspeptische klachten en retrosternale pijn. Minder dan de helft van de patiënten die zich presenteren op de polikliniek met een oesofaguscarcinoom kan curatief behandeld worden. Dit komt doordat klachten...

Lees het artikel

Voorbijgaand geheugenverlies

Voorbijgaand geheugenverlies, oftewel een transient global amnesia (TGA) is voor velen een beangstigende gebeurtenis. Kenmerkend is onder andere het plotseling opgetreden geheugenverlies (anterograde amnesie) met een volledig herstel binnen < 24 uur. Ondanks het benigne karakter van het geheugenverlies, zijn er verscheidene diagnosen die zich eveneens presenteren met geheugenverlies. Indien onbehandeld, kunnen deze echter levensbedreigend zijn. Aan de hand van een fictieve casus worden er...

Lees het artikel

Richtlijnen

Multidisciplinaire richtlijnen zijn niet meer weg te denken uit de gezondheidszorg. Richtlijnen ondersteunen evidence-based werken, waarbij de beste beschikbare wetenschappelijke literatuur wordt gecombineerd met de expertise van de professional en de expertise en voorkeuren van patiënten. Richtlijnen staan boven in de piramide van evidence (nog boven systematische reviews), maar dit gaat alleen op als het een richtlijn van goede kwaliteit betreft. Om de methodologische kwaliteit van...

Lees het artikel

Reanimatie in het ziekenhuis

Een reanimatie in het ziekenhuis is geassocieerd met hoge mortaliteit. Hoewel professionele hulpverlening snel ter beschikking is, verschilt de patiëntenpopulatiedie reanimatiebehoeftig is wezenlijk van de groep die buiten het ziekenhuis een circulatiestilstand krijgt. Verbetering van de uitkomst lijkt te vinden in het optimaliseren van teamtraining van reanimatievaardigheden, evaluatie en de identificatie van risicogroepen.

Lees het artikel

Erfelijke vormen van mammacarcinoom

Door de vroege opsporing en de toename aan betere behandelmogelijkheden zijn de overlevingskansen bij veel soorten kanker de afgelopen jaren sterk toegenomen. In veel gevallen is er sprake van een autosomaal dominante overerving. De afwijking kan door zowel vrouwen als mannen worden doorgegeven. Er wordt ingegaan op erfelijke afwijkingen specifi ek voor vrouwen met mammacarcinoom (borstkanker) en de daarmee gepaard gaande gevolgen.

Lees het artikel

Hypo- en hypernatriëmie

Natrium is een elektrolyt en het is positief geladen (Na+). Samen met chloride, dat negatief geladen is (Cl-), vormt het NaCl, dat we kennen als keukenzout. De natrium- en ook de kalium-bepaling wordt aangevraagd om inzicht te krijgen in de elektrolytenhuishouding van het lichaam. Natrium is van belang voor het regelen van de vochtbalans, de bloeddruk en voor het functioneren van de spier- en zenuwcellen. Afwijkingen van de normaalwaarde komen voor bij hypernatriëmie (te hoog...

Lees het artikel

Takotsubocardiomyopathie

Wie kent er in zijn of haar leven geen periode van blijdschap, verdriet, pijn, angst of schrik? Het zijn emoties die bij mensen stress kunnen geven met gevolgen voor de hartfunctie. Folkman en Lazerus hebben in 1984 stress gedefinieerd als ‘een bepaalde relatie tussen de persoon en de omgeving die door de persoon wordt beoordeeld als belastend door het overschrijden van zijn of haar draagkracht en het in gevaar brengen van zijn of haar welzijn’. Butler...

Lees het artikel

Het zorgpad pancreascarcinoom

Bij vermoeden van een tumor of cyste in de pancreas wordt de patiënt door de huisarts of andere specialist doorverwezen naar de verpleegkundig specialist maag-darm-leveroncologie  in het Sint (St.) Antonius Ziekenhuis en wordt het zorgpad pancreascarcinoom opgestart. 

Lees het artikel

De PICC

Een PICC is een centrale katheter die perifeer, meestal in de bovenarm wordt ingebracht. Voordeel van deze lijn is dat de katheter wel een jaar of langer kan blijven zitten, waardoor de patiënt niet elke keer opnieuw geprikt hoeft te worden. Het uiteinde van de katheter ligt centraal in de overgang van de vena cava superior naar het rechter atrium. Daardoor raakt het bloedvat minder snel geïrriteerd en kunnen irriterende vloeistoffen zoals cytostatica of totale parenterale voeding...

Lees het artikel

Complicaties van de perifere intraveneuze infuuscanule

Complicaties bij een perifere intraveneuze infuuscanule (iv-canule) komen veel voor en kunnen zeer ernstige gevolgen hebben. Er bestaat in Nederland nog geen richtlijn voor infuuszorg. Ziekenhuizen hanteren verschillende protocollen. De belangrijkste spelregels op een rij.

Lees het artikel

Pijn door opioïden, reden voor palliatieve sedatie?

Pijn bij kanker wordt in veel gevallen behandeld met opioïden. Er moet rekening mee worden gehouden dat ook opioïden nadelige effecten hebben. Behalve de bekende bijwerkingen kan opioïd-geïnduceerde hyperalgesie (OIH) ontstaan. Omdat dit probleem niet altijd herkend wordt, kan de pijn als refractair symptoom gezien worden en wordt op basis hiervan vaak palliatieve sedatie gestart. 1 Deze pijn is echter met de juiste aanpak wel goed te behandelen.

Lees het artikel

Aanvullende soazorg in Nederland

De soa-zorg wordt in Nederland uitgevoerd door huisartsen, medisch specialisten en centra seksuele gezondheid. Zorg uitgevoerd door centra seksuele gezondheid (CSG) is aanvullend op de reguliere zorg en wordt gesubsidieerd vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Alleen personen die tot een vastgestelde risicogroep behoren kunnen bij een CSG terecht. Op het CSG wordt iedereen getest op chlamydia en gonorroe en afhankelijk van de risicofactoren ook op hiv, syfilis...

Lees het artikel

Richtlijn ‘End-of-life care bij IC-patiënten, de verpleegkundige zorg’

Op de intensive care (IC) overlijden regelmatig patiënten, bij 90% wordt van tevoren besloten de behandeling te staken. End-of-life care (EOLC) beslaat het totale (zorg)proces vanaf de beslissing om de behandeling te staken tot aan de nazorg aan naasten van overleden IC-patiënten. In januari 2014 is de evidence-based richtlijn End-of-life care bij IC-patiënten, de verpleegkundige zorg gepubliceerd. Deze richtlijn biedt IC-verpleegkundigen handvatten in de zorg voor de...

Lees het artikel

Patiëntveiligheid op een kinder- of neonatologie afdeling

Dit artikel beschrijft hoe het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) helpt om de patiëntveiligheid te verhogen. Dit geldt voor volwassen patiënten, maar ook voor kinderen en pasgeborenen. Ouders en het ziekenhuis hebben hierin een gedeelde verantwoordelijkheid. Bij het verzorgen en behandelen van kinderen en pasgeborenen vragen specifieke aspecten en risico’s de aandacht. Toch zal het niet mogelijk zijn om 100% patiëntveilige zorg te leveren. In een organisatie moet u leren...

Lees het artikel

Nieuwe Richtlijn verpleegkundige zorg bij de ziekte van Parkinson

Parkinsonpatiënten krijgen te maken met veel uiteenlopende problemen, die een grote impact hebben op het dagelijks functioneren van de patiënt en zijn naasten. De zorg voor parkinsonpatiënten en hun naasten is complex en vraagt om gespecialiseerde verpleegkundigen en verzorgenden. Met deze verpleegkundige zorg bij parkinsonpatiënten bestaat veel ervaring in de klinische praktijk, maar tot op heden is er nog weinig internationale wetenschappelijke evidentie. In Nederland...

Lees het artikel

Het belang van het meten van pijn voor de postoperatieve pijnbehandeling

Postoperatieve pijn komt vaak voor en heeft negatieve gevolgen voor de patiënt. Dit artikel geeft u evidence-based handvatten om pijn multidimensioneel te meten en te monitoren na het inzetten van effectieve pijnbehandeling. Hiermee vermindert u de symptoomlast bij de patiënt en toont u verpleegkundig leiderschap ten aanzien van de kwaliteit en veiligheid van zorg aan patiënten na een operatie.

Lees het artikel

Een vluchteling met PTSS

Patricia Strijk  Rubriek(en): Casuïstiek

In dit artikel wordt in het bijzonder aandacht besteed aan posttraumatische stresstoornis (PTSS) bij de vluchteling. Er wordt beschreven waaruit de PTSS-klachten kunnen bestaan, hoe u daarmee als verpleegkundige in de dagelijkse praktijk kunt omgaan en welke de specifi eke aandachtspunten zijn bij een vluchteling. Ook de behandelmogelijkheden bij PTSS wordt kort toegelicht.

Lees het artikel

Vulvaire lichen planus

Vulvaire klachten werden lange tijd beschouwd als een ongepast onderwerp om over te spreken. Het gevolg hiervan is dat vulvaire klachten de afgelopen decennia minder aandacht kregen. De laatste jaren heeft hierin een verandering plaatsgevonden. Binnen de huidige gezondheidszorg zien huisartsen steeds vaker vrouwen met klachten in het vulvaire gebied. Voor een groot deel worden deze klachten door de huisarts behandeld. Soms is er een doorverwijzing nodig naar een ziekenhuis, vooral bij...

Lees het artikel

Vragen naar een mening

Vragen naar de mening van patiënten of collega’s over een bepaald onderwerp is een veelgebruikte manier om gegevens te verzamelen in onderzoek. Er zijn verschillende manieren om naar een mening te vragen. De onderzoeker kan gebruikmaken van een schriftelijke vragenlijst, maar kan ook besluiten om zelf de mensen te ondervragen in een interview. Ondanks dat het interview tijdrovend is voor de onderzoeker, levert het veelzijdige informatie op en valt de keuze vaak om die reden op...

Lees het artikel

Het belang van goede mondgezondheid

Een slechte mondgezondheid kan resulteren in cariës (gaatjes) en tandvleesontstekingen. Minder bekend is dat een slechte mondgezondheid ook kan leiden tot een verslechtering van de algemene gezondheid. Er wordt steeds meer wetenschappelijk onderzoek gedaan naar aandoeningen in de mond in relatie tot aandoeningen in de rest van het lichaam en vice versa. In dit artikel worden de belangrijkste mondaandoeningen toegelicht en worden de (chronische) aandoeningen beschreven die geassocieerd...

Lees het artikel

Inflammatoir mammacarcinoom

Inflammatoir mammacarcinoom (IMC) of mastitis carcinomatosa is een vrij zeldzame vorm van borstkanker die vaak bij jongere vrouwen optreedt en een agressief beloop heeft. De klachten en verschijnselen worden besproken en welke behandelingen mogelijk zijn.

Lees het artikel

Naadlekkage na colorectale operatieve ingreep

Maligne en benigne afwijkingen in de dikke darm of het rectum kunnen aanleiding zijn voor colorectale chirurgie. De meest voorkomende complicaties zijn na(bloedingen), wondinfecties en naadlekkages. Een naadlekkage is een ernstige chirurgische complicatie met een hoge morbiditeit en mortaliteit. Wanneer het behandelteam en de patiënt op de hoogte zijn van de risicofactoren voor, tijdens en na de operatie, kunnen daarvoor patiëntgerichte interventies en controles worden ingezet. Het...

Lees het artikel

Spontane dissectie van de kransslagader

SCAD (spontaneous coronary artery dissection) is een belangrijke oorzaak van een acuut coronair syndroom. Het kenmerk van SCAD is dat de obstructie van de bloedstroom in de kransslagader of coronairarterie wordt veroorzaakt door een dissectie van de intima van de kransslagader al of niet gecompliceerd met hematoomvorming in de dissectieholte. SCAD is een diagnose die nogal eens wordt gemist. 

Lees het artikel

Bejegening van een patiënt met anorexia nervosa tijdens refeeding in een ziekenhuis

Anorexia nervosa is een psychiatrische aandoening met vaak ernstige somatische gevolgen, waarvoor tijdelijke behandeling in een ziekenhuis levensreddend kan zijn. Een patiënt werkt niet altijd mee aan de behandeling. Toch moet er vanwege de hoge kans op mortaliteit gehandeld worden. In dit artikel volgen adviezen hoe u deze patiënten het beste kunt bejegenen.

Lees het artikel

Het niet-pluisgevoel

Spoed Interventie Teams (SIT) worden meestal opgeroepen op basis van afwijkende vitale functies. Verpleegkundigen herkennen verslechtering echter vaker door een niet-pluisgevoel dan op basis van routinematig meten van vitale functies. Het niet-pluisgevoel kan lastig onder woorden te brengen zijn. Uit literatuuronderzoek blijkt dat aan het niet-pluisgevoel verschillende signalen ten grondslag liggen, die zijn samengevat in negen indicatoren opgenomen in de...

Lees het artikel

Anorexia nervosa, hoe te (be)handelen in een algemeen ziekenhuis?

Tamara Berends  Rubriek(en): Ziektebeeld

Anorexia nervosa (AN) is een ernstige psychiatrische ziekte. Het ontstaan van AN wordt verklaard vanuit biologische, psychologische en sociale theorieën. Deze patiënten worden bij voorkeur in een gespecialiseerde klinisch psychiatrische setting behandeld, maar bij een somatische bedreiging worden ze opgenomen in een algemeen ziekenhuis. Verpleegkundige interventies zowel op somatisch als op psychisch gebied zijn noodzakelijk.

Lees het artikel

Groep B-streptokok

In Nederland is ongeveer 20% van alle zwangere vrouwen draagster van groep B-streptokokken (GBS) ook wel Streptococcus agalactiae genoemd. De helft van alle kinderen van wie de moeder draagster is van GBS, is gekoloniseerd. Ongeveer 1% van die kinderen ontwikkelt een infectie tijdens of kort na de geboorte. GBS kan bij 15 tot 20 pasgeborenen per jaar leiden tot ernstige neonatale morbiditeit en mortaliteit. In 10% van de gevallen is er sprake van een sepsis/meningitis en 5% van deze...

Lees het artikel

Diabetes mellitus type 1 bij kinderen

Jaarlijks wordt er bij 600-650 kinderen diabetes mellitus type 1 gediagnosticeerd, ook wel diabetes de novo genoemd. Deze kinderen presenteren zich vaak met een diabetische ketoacidose op de Spoedeisende Hulp. Soms is een eerste presentatie zo ernstig dat opname op de intensive care noodzakelijk is. De behandeling van diabetes type 1 bestaat uit het levenslang subcutaan toedienen van insuline door middel van een injectiepen of een insulinepomp. Het vergt van kind en ouders aanpassing van de...

Lees het artikel

Haloperidol

Haloperidol is een geneesmiddel dat sinds 1959 veelvuldig wordt voorgeschreven aan patiënten die last hebben van psychotische klachten. Het wordt bijvoorbeeld voorgeschreven aan ouderen met gedragsstoornissen ten gevolge van dementie en delier. Het heeft een sterk sederende en antipsychotische werking en wordt vooral toegepast bij acute psychiatrische opwindingstoestanden en acute psychosen. Verpleegkundigen worden regelmatig geconfronteerd met ouderen met gedragsproblemen. Om ouderen...

Lees het artikel

Omgaan met hoop

Patiënten met kanker en een korte levensverwachting geven, ondanks besef van een korte prognose, de hoop op (volledige) genezing niet op. 1 Veel hulpverleners vinden het lastig hiermee om te gaan. Is deze patiënt onvoldoende geïnformeerd? Ontkent deze patiënt zijn situatie? Wat speelt er bij deze patiënt en hoe kan ik daar het beste mee omgaan? Dit zijn allerlei vragen waarmee hulpverleners die omgaan met patiënten met kanker in de palliatieve fase van hun...

Lees het artikel

Familieparticipatie in de perioperatieve zorg

In het ziekenhuis worden mantelzorgers nog nauwelijks betrokken bij de zorg en zijn zij veelal niet voorbereid op hun actieve rol na ontslag. Familieparticipatie is een principe dat past in de huidige tendens waar patiënten en familie meer invloed hebben op hun zorgproces, oftewel Family Centered Care (FCC). De huidige zorgprofessionals in het ziekenhuis zijn nog onvoldoende voorbereid op de samenwerking met mantelzorgers. Het is belangrijk dat zij hierin vaardig worden, omdat vanuit de...

Lees het artikel

Verpleegkundige overdracht

In de zorg wordt op vele momenten informatie overgedragen, niet alleen tussen afdelingen en zorginstellingen maar ook tussen diensten. De overdracht is een risicomoment waarin essentiële informatie verloren kan gaan, met grote gevolgen voor de patiëntveiligheid. Een zorgvuldige overdracht van zowel informatie als verantwoordelijkheid is noodzakelijk om de patiëntveiligheid en continuïteit van de zorg te kunnen garanderen. Uit onderzoek naar fouten bleek dat deze...

Lees het artikel

Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee, tenzij…

Vrijheidsbeperkende interventies komen in alle sectoren van de zorg voor. Vrijheidsbeperking kan zeer ingrijpend zijn. In veel gevallen zijn er ook andere oplossingen, maar projecten om hierin verbetering te krijgen kosten vaak erg veel tijd. Om een bijdrage te leveren aan de situatie in de Nederlandse ziekenhuizen is een handreiking ontwikkeld. Met deze stap probeert de beroepsvereniging deze sector een duwtje in de goede richting te geven. Met de toekomstige ontwikkelingen in de zorg zal...

Lees het artikel

Vulvacarcinoom

Marjolein Langen  Rubriek(en): Ziektebeeld

Bij vulvacarcinoom is er sprake van kanker in het vulvaire gebied. Het vulvaire gebied omvat de labia majora (buitenste schaamlippen), de labia minora (binnenste schaamlippen), de clitoris en ingang van de vagina doorlopend tot aan het perineum. De incidentie van vulvacarcinoom bedraagt jaarlijks ongeveer 400 vrouwen. Dit zijn met name vrouwen ouder dan 70 jaar (> 54%). Het betreft een zeldzame vorm van kanker en wordt daarom gecentraliseerd behandeld: niet...

Lees het artikel

Pijn bij pasgeborenen

Tot aan het eind van de jaren tachtig was de heersende overtuiging dat pasgeborenen geen pijn konden voelen. In Nederland is de intensieve zorg voor pasgeborenen gecentreerd in de acht academische centra en twee niet-academische ziekenhuizen. In dit artikel wordt ingegaan op de stand van zaken op het gebied van verpleegkundig, maar ook medisch pijnmanagement.

Lees het artikel

De rol van negatieve-druktherapie bij preventie van wondinfecties

Per jaar vinden wereldwijd ruim 250 miljoen grote chirurgische ingrepen plaats. In Nederland zijn dat er 1,5 miljoen. 1 Meestal verloopt het herstel goed, maar dat is niet vanzelfsprekend. Patiënten met hun wonden staan bloot aan vele potentiële gevaren. Infectie van de chirurgische wond is een van de belangrijkste complicaties. Verpleegkundige zorg is van invloed op deze complicatie en dus zijn wondinfecties verpleegsensitieve indicatoren. Een wondinfectie heeft een enorme impact...

Lees het artikel

Aandacht voor intimiteit en seksualiteit bij ziekte

Ziekte – in je eigen lijf of in dat van je partner – kan grote gevolgen hebben voor intimiteit en seksualiteit. Zeker als er blijvende veranderingen of beperkingen optreden vraagt dat om aanpassingen. De taak van een zorginstelling is om mensen hierover te infomeren en hen hierbij te begeleiden. Dit artikel gaat over wat u als verpleegkundige op dit gebied kunt betekenen.

Lees het artikel

Extravasatie van intraveneuze geneesmiddelen

Extravasatie van intraveneuze geneesmiddelen kan, afhankelijk van het geneesmiddel, ernstige permanente (cosmetische) schade voor de patiënt opleveren als niet tijdig correct gehandeld wordt. Dit artikel beschrijft hoe u extravasatie kunt herkennen, welke preventiemaatregelen er zijn en geeft een overzicht van de te ondernemen acties bij extravasatie van verschillende soorten medicatie.

Lees het artikel

Münchausen- 'by proxy'-syndroom

Patries Worm  Rubriek(en): Ziektebeeld

Jaarlijks zijn er in Nederland ruim 100.000 kinderen slachtoffer van kindermishandeling. Bij kindermishandeling kan gedacht worden aan lichamelijke en geestelijke kindermishandeling, affectieve en lichamelijke verwaarlozing, kinderen die slachtoffer zijn van seksueel misbruik, huiselijk geweld of psychische mishandeling. Een minder voorkomende vorm van kindermishandeling is het Münchhausen-‘by-proxy’-syndroom (MBPS). Tegenwoordig spreken we liever over pediatric condition...

Lees het artikel

De betekenis van INR, APTT, PT en bloedingstijd

Dit is het laatste artikel over de hematologische laboratoriumonderzoeken. De INR oftewel international normalized ratio wordt bepaald om de mate van antistolling te bepalen bij patiënten die vitamine K-antagonisten gebruiken. APTT staat voor ‘activated partial-thromboplastin time’. Hiermee wordt bepaald hoe lang het duurt voor het bloed stolt. Deze bepaling wordt gebruikt om problemen in de bloedstolling te onderzoeken en om de werking van...

Lees het artikel

Anafylactische shock

Anafylaxie is een acute allergische reactie op bijvoorbeeld geneesmiddelen, voedsel of een insectenbeet. Anafylaxie kan leiden tot shock en bij niet-handelen een fatale afloop hebben. De Gezondheidsraad schat de prevalentie van anafylaxie ten gevolge van voeding per 100.000 mensen op 1-3%. Cijfers van anafylaxie als gevolg van medicijnen of insectenbeten, zijn er niet, omdat dit niet is onderzocht. In dit artikel wordt voornamelijk ingegaan op de ernstige allergische reactie, de...

Lees het artikel

Niet-vitamine K-antagonerende orale anticoagulantia (NOAC’s)

De afgelopen decennia zijn de medicamenteuze mogelijkheden voor antistolling toegenomen. Tot enkele jaren geleden waren er alleen coumarines beschikbaar. Voor het gebruik van vitamine K-antagonisten (VKA’s) is controle van de International Normalized Ratio (INR) nodig. Tegenwoordig kunnen we beschikken over niet-vitamine K-antagonerende anticoagulantia (NOAC’s). INR-monitoring is hierbij niet nodig en de patiënt hoeft minder te variëren in doseringen dan bij coumarines.

Lees het artikel

Een onverwacht slechte start bij de geboorte

Meerdere malen per jaar wordt een voldragen neonaat geboren met een onverwacht slechte start. Zowel voor ouders als voor hulpverleners is dit enorm schrikken. Er kunnen meerdere oorzaken ten grondslag liggen aan een slechte start. Voorkomende oorzaken zijn bijvoorbeeld een schouderdystocie, waarbij het hoofd geboren is en het kind vervolgens ‘blijft hangen’; een (gedeeltelijke) loslating van de placenta, oftewel abruptio placentae of solutio; een navelstrengprolaps of een...

Lees het artikel

Hemoglobine

In de serie klinisch redeneren rond laboratoriumuitslagen staat als eerste hemoglobine centraal. Hemoglobine is een eiwit in het bloed dat zich in de rode bloedcel of erytrocyt bevindt. Het bevat veel ijzer en zorgt voor de aanvoer van zuurstof naar en de afvoer van kooldioxide van de weefsels. Een verstoring van de hemoglobinewaarden kan grote gevolgen hebben voor de patiënt. Het is van belang dat verpleegkundigen bekend zijn met de functie van hemoglobine en dat zij veranderingen in...

Lees het artikel

Het stervensproces

In Nederland overleden in 2006 ongeveer 135.000 mensen, van wie 77.000 aan een chronische aandoening. Van hen was 75% ouder dan 65 jaar. Door de vergrijzing zal dit aantal in de toekomst sterk toenemen. De meest voorkomende doodsoorzaken bij chronische aandoeningen zijn: - kanker: 40.000 patiënten; - CVA (na correctie voor acute sterfte): 10.000 patiënten; - dementie: 8000 patiënten; - COPD en hartfalen: ieder 6000 patiënten; - diabetes mellitus: 3500 patiënten; -...

Lees het artikel

Aandacht voor mantelzorg bij ouderen in de perioperatieve fase

Bij ouderen die worden opgenomen voor een electieve operatie is screening op kwetsbaarheid noodzakelijk. Screening op ondervoeding, fysieke beperkingen, val- en deliergeschiedenis behoort tot de standaardprocedure in de preoperatieve fase. Er vindt in deze fase ook onderzoek plaats naar bestaande professionele zorginzet. Naast de vraag naar professionele zorg, vraagt men zelden of er mantelzorg wordt gegeven. Wat is mantelzorg? Voelt een mantelzorger zich overbelast? Hoe gaan we als...

Lees het artikel

Van effectieve communicatie naar excellente teamprestaties

In de zorg staat betere multidisciplinaire samenwerking internationaal hoog op de agenda. Beleidsmakers, onderzoekers, zorgmanagers en zorgverleners benadrukken het belang van een goede multidisciplinaire coördinatie van zorgactiviteiten door bijvoorbeeld het invoeren van transmurale zorgpaden en door technische oplossingen zoals in Nederland het elektronisch patiëntendossier. Er is echter nog meer nodig. Zo bracht de American Heart Association onlangs een statement uit waarin zij...

Lees het artikel

Subarachnoïdale bloeding

De meeste mensen hebben wel gehoord van een ‘hersenbloeding’. De oom van uw beste vriendin, de moeder van uw klasgenoot, of misschien zelfs iemand in uw eigen familie. Een hersenbloeding komt in enkele varianten voor, afhankelijk van de locatie van de bloeding. In dit artikel volgen we de casus van mevrouw Trom, een fictief persoon, die opgenomen wordt in het ziekenhuis met een subarachnoïdale bloeding (SAB). Onder de cerebrovasculaire accidenten (CVA’s) is dit een...

Lees het artikel

Vergeet de geïsoleerde patiënt niet

De geïsoleerde patiënt staat centraal in dit artikel. Wat is zo bijzonder aan de patiënt die geïsoleerd verpleegd wordt en heeft deze behoefte aan extra of andere aandacht? De gezondheidszorg heeft in toenemende mate te maken met resistente micro-organismen. Binnen het ziekenhuis worden patiënten geïsoleerd verpleegd om te voorkomen dat overdracht plaatsvindt van micro-organismen (bacteriën, virussen, etc.). Micro-organismen kunnen zich op verschillende...

Lees het artikel

Tracheotomie

Een tracheotomie is een ingreep waarbij de arts een opening in de trachea (luchtpijp) maakt. Om de opening open te houden, brengt de arts een tracheacanule in. Indicaties voor een tracheotomie zijn: een bedreigde luchtweg, invasief bronchiaal toilet of langdurige invasieve beademing. Er zijn verschillende methoden om de ingreep uit te voeren: een klassieke of chirurgische tracheotomie, een percutane tracheotomie en een coniotomie. Tijdens de ingreep krijgt iedere patiënt een...

Lees het artikel

Hypothermie

Hypothermie is een nieuwe en veelbelovende neuroprotectieve therapie voor a terme neonaten met ernstige perinatale asfyxie. Gezien de impact van de hypothermie op de fysiologie van de neonaat is intensieve medische en verpleegkundige zorg een noodzaak. In de toekomst zullen onderzoeken zich moeten richten op het optimaliseren van de hypothermie en het combineren van hypothermie met andere behandelingen.

Lees het artikel

Patiënten met obesitas op de verpleegafdeling

Nederlanders kampen steeds vaker met overgewicht. In het verzorgingsgebied van het UMC Groningen komt relatief veel obesitas voor. Het ziekenhuis wordt toenemend geconfronteerd met obese patiënten en het gebruik van XXLhulpmiddelen. Het is belangrijk om ook deze patiëntencategorie veilige en ergonomisch verantwoorde zorg te kunnen bieden. Daarom is in het UMC Groningen in 2011 een inventariserend onderzoek uitgevoerd naar de verschillende kenmerken en zorgscenario’s bij...

Lees het artikel

Wetenschappelijk onderzoek, EBP en kwaliteitsverbetering: silo’s of synergie?

De afgelopen decennia is enorm veel wetenschappelijk onderzoek gedaan en zijn de resultaten steeds sneller beschikbaar. Toch verloopt implementatie van nieuwe kennis in de praktijk nog traag. 1 Hierdoor krijgt een groot aantal mensen nog steeds niet de best beschikbare behandeling of zorg. 2,3 Dit inzicht heeft ertoe geleid dat er steeds meer nadruk is komen te liggen op implementatie. In het kader hiervan wordt vaak gesproken over evidence-based practice (ebp) en kwaliteitsverbetering....

Lees het artikel

Het klinisch pad Ontslag

Een effectief ontslagproces is een gepland programma dat voorziet in continuïteit van de zorg en tegemoetkomt aan de zorgbehoeften van de patiënt na ontslag uit het ziekenhuis. Het is een complex proces met veel verschillende inhoudelijke en tijdgebonden aspecten dat goed gestructureerd en gecoördineerd moet worden. 1 De toename van het aantal oudere patiënten, de verkorting van de opnameduur en de complexiteit van het ontslagproces maken het belang van een klinisch...

Lees het artikel

Gevolgen en complicaties van bedrust

Als je ziek bent, ga je naar bed: ‘kruip je lekker onder de wol’. Dat vinden we gewoon, want als je niet in bed gaat liggen ben je eigenlijk ook niet echt ziek. Als je ziek bent, heb je weinig energie en dus ga je graag liggen. Bedrust heeft echter grote fysieke gevolgen die kunnen leiden tot het ontstaan van verschillende complicaties. 1,2 Ook is er een verband aangetoond tussen bedrust en het ontstaan van blijvend functieverlies, een verhoogde kans op overlijden en een...

Lees het artikel

Fast-track orthopedie

Fast-track orthopedie is een geslaagd voorbeeld van een behandeltraject dat er op gericht is de patiënt zo snel mogelijk te laten herstellen. Optimale informatie vooraf, een gemotiveerde patiënt, een gestroomlijnd behandelplan en een toegewijd team hebben één gemeenschappelijk doel: de patiënt zonder complicaties zo snel mogelijk mobiliseren, zelfredzaam te laten zijn en naar huis te ontslaan. Met dit doel worden klinische aspecten geoptimaliseerd en...

Lees het artikel

Handen wassen!

Daha, T.  Rubriek(en): Patiëntveiligheid

De moderne tijd met al zijn technische mogelijkheden laat in de medische en verpleegkundige zorg grote vooruitgang zien. Een aantal jaren geleden was het niet mogelijk om moeilijke en gecompliceerde operaties uit te voeren bij patiënten die gezien hun leeftijd of hun onderliggend lijden een te lage weerstand hadden om dergelijke operaties te overleven. Met de komst van de minimale chirurgie, betere behandelmethoden en geavanceerde apparatuur, is dit wel mogelijk geworden. Hoewel al...

Lees het artikel

Functieverlies als gevolg van een ziekenhuisopname

Een groot deel van de ouderen heeft te maken met functieverlies als gevolg van een ziekenhuis opname. Dat betekent dat zij essentiële activiteiten zoals wassen, aankleden en lopen niet meer zelfstandig kunnen uitvoeren. Bij normale veroudering gaan de spiermassa en spierkracht achteruit; deze achteruitgang wordt ook wel sarcopenie genoemd. Een ziekenhuisopname kan deze achteruitgang verder versnellen. Vier factoren spelen daarbij een rol: de pre-existente geriatrische condities die...

Lees het artikel

Houden van is loslaten

Wanneer een baby overlijdt, is het de taak van de verpleegkundige om alle mogelijke lichamelijke zorg te verlenen en haar/zijn expertise in te zetten bij de psychosociale begeleiding van familie en hun naasten. Het is van belang om in deze emotionele situatie eerlijk en respectvol te zijn naar ouders, ze te helpen hun kind te leren kennen in een fase waarin ze tegelijkertijd ook afscheid moeten nemen. De verpleegkundige komt tegemoet aan de wensen van de ouders en begeleidt ze op een...

Lees het artikel

Afrekenen met vermijdbare fouten

Nissink, S.  Rubriek(en): Medisch rekenen

Vermijdbare fouten en medische missers in de zorg kunnen onbedoeld voor schade bij een patiënt zorgen en voorbeelden hiervan zijn bijna dagelijks in diverse media terug te vinden. Het VMS veiligheidsmanagement heeft als doel deze vermijdbare, onbedoelde schade met 50% te reduceren en richt zich hiermee op het verbeteren van de patiëntveiligheid in Nederlandse ziekenhuizen.  

Lees het artikel

Jong geleerd, oud gedaan

Het is weer tijd om te rekenen. Droge stof oefenen valt meestal niet mee en nodigt ook niet echt uit. Daarom gaan we in dit artikel samen aan de slag aan de hand van een casus rondom een neonaat. Binnen de neonatologie is er veel rekenwerk, omdat er grotendeels gedoseerd wordt op basis van gewicht. Dit in tegenstelling tot de zorg bij volwassenen, bij wie er veelal per ampul of per tablet voorgeschreven wordt.

Lees het artikel

Familieparticipatie bij opname van kwetsbare ouderen

Habets, H.  Rubriek(en): Patiëntveiligheid

Het aantal kwetsbare ouderen dat in ziekenhuizen wordt opgenomen groeit fors. Deze ouderen hebben een verhoogde kans op functieverlies en (vermijdbare) complicaties, zoals een delier of een valincident. Het Senior Friendly Hospital Framework is een ziekenhuisbrede, integrale aanpak om kwetsbare ouderen en hun familie optimale zorg en behandeling te bieden. Familieparticipatie vormt een onderdeel van deze aanpak. De rol van familieleden van kwetsbare ouderen in het kader van preventie van...

Lees het artikel

Orthostatische hypotensie

Het is van belang orthostatische hypotensie op een adequate en gestandaardiseerde wijze te bepalen, gebaseerd op wetenschappelijke literatuur. Door wetenschappelijke literatuur te integreren in de praktijk is het voor verpleegkundigen mogelijk om evidencebased practice (EBP) toe te passen in de dagelijkse verpleegkundige zorg. In dit artikel wordt ingegaan op het op de juiste manier bepalen van orthostatische hypotensie en de weg hiernaartoe.

Lees het artikel

Depressie

Ruwweg één op de vijf Nederlanders wordt ooit in zijn leven depressief. En wie ooit een depressie heeft meegemaakt, loopt een grote kans opnieuw een dergelijke periode mee te maken.1 Schokkende gegevens, die naast hoge maatschappelijke kosten, vooral veel lijdensdruk voor patiënten met zich meebrengen. Nergens van kunnen genieten, een sombere stemming, de neiging zich terug te trekken uit de sociale omgeving, concentratieproblemen, schuldgevoelens, slaapproblemen, negatief...

Lees het artikel

Het diogenes-syndroom

Het diogenes-syndroom is een combinatie van zelfverwaarlozing, verzameldrang, slechte zelfzorg, achteruitgang van het dagelijks functioneren (adl), een vervuilde woonomgeving en sociale isolatie. Daarnaast kan er bij de verwaarloosde oudere sprake zijn van andere comorbiditeit. (H)erkenning en behandeling/begeleiding van de verschillende fenomenen, bijkomende ziekten/deficiënties, oorzaken van zelfverwaarlozing en verzameldrang verbeteren begrip, opvang, verzorging en bejegening van...

Lees het artikel

Medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de bevalling

In Nederland zijn verschillende soorten medicamenteuze pijnbestrijding mogelijk tijdens een bevalling. Pijnstilling door medicatie moet altijd weloverwogen gebruikt worden in verband met mogelijke risico’s bij moeder en kind. Zorgverleners en behandelaars zijn samen verantwoordelijk voor het terugdringen van potentiële risico’s. Dit betekent in het geval van medicamenteuze pijnstilling dat professionele zorg en behandeling 24 uur gegarandeerd zijn, dat het personeel...

Lees het artikel

Verpleegkundige diagnostiek

Verpleegkundige diagnostiek kent vandaag de dag een sterk toenemende interesse. Dit heeft te maken met een aantal recente veranderingen; bijvoorbeeld dat het nu een verpleegkundige taak is om in de wijk de indicatiestelling te doen. Ook de komst van het elektronisch zorgdossier draagt aan de toegenomen belangstelling bij. Daarbinnen spelen ‘eenheid van taal’ en de intersectorale zorgoverdracht een rol en maken het noodzakelijk dat verpleegkundigen nauwkeurig...

Lees het artikel

Osteogenesis imperfecta

Osteogenesis imperfecta (OI) is een aangeboren erfelijke aandoening van het steun- en bindweefsel. Broze botten en daarmee een hoge fractuurkans zijn de meest in het oog springende kenmerken. Er zijn verschillende typen OI variërend van mild tot zeer ernstig. De diagnose OI wordt vaak al op de kinderleeftijd gesteld, zeker bij de ernstige typen van OI. Soms zijn de symptomen echter zo minimaal, dat de diagnose pas later of zelfs op volwassen leeftijd kan worden gesteld. Naast een...

Lees het artikel

Laaggeletterd

Ongeveer 1,5 miljoen volwassen Nederlanders kunnen niet of niet goed lezen en schrijven. Zij hebben moeite informatie over hun gezondheid te begrijpen; hun gezondheidsvaardigheden zijn beperkt. Zij zijn vaker ziek en gaan eerder dood. Het is belangrijk dat hulpverleners laaggeletterde patiënten herkennen, zodat zij deze mensen zorg op maat kunnen bieden.

Lees het artikel

Oud en kwetsbaar

Een ziekenhuisopname is een risicovolle gebeurtenis voor oudere patiënten: 30-60% ontwikkelt een blijvend functieverlies. Dit betekent een toename van afhankelijkheid en daarmee een toename van zorg. Niet alle ouderen hebben een even groot risico op het ontwikkelen van functieverlies. De normale gevolgen van het ouder worden, de ontwikkeling van geriatrische condities en syndromen, multimorbiditeit, maar ook de iatrogene aspecten van de ziekenhuisopname staan in verband met het...

Lees het artikel

Vitaal bedreigde patiënt

Simmes, F.  Rubriek(en): Patiëntveiligheid

De ‘vitaal bedreigde patiënt’ is een van de tien thema’s van het ‘Veiligheidsprogramma VMS zorg’. Het programma is in het leven geroepen nadat uit een groot onderzoek ‘Onbedoelde schade in Nederlandse ziekenhuizen’ is gebleken dat in 2004 1735 patiënten in de Nederlandse ziekenhuizen zijn overleden vanwege vermijdbare gebeurtenissen. Het Veiligheidsprogramma heeft ten doel vermijdbare onbedoelde schade in de Nederlandse ziekenhuizen...

Lees het artikel

Agressie in het ziekenhuis

Wolthers, L.  Rubriek(en): Casuïstiek

Agressie in de zorg komt nog steeds voor. De laatste jaren is er veel aandacht voor dit onderwerp, niet alleen vanuit de overheid maar ook vanuit de organisaties zelf. Er worden duidelijke standpunten ingenomen en grenzen gesteld aan wat toelaatbaar is en wat niet. Preventie en scholing zijn onderwerp van gesprek en soms verplicht om te volgen. Van de medewerker wordt een professionele en deskundige opstelling verwacht. Dit betekent dat een medewerker weet wat hij wel en wat hij niet moet...

Lees het artikel

Handen wassen; de puntjes op de i!

Hygiëne is sinds Florence Nightingale (1820-1910) een basisvaardigheid voor iedere verpleegkundige. Nightingale ontwikkelde een sterk besef voor goede hygiëne in de zorg voor zieken tijdens de Krimoorlog in 1853. Zij bood in die oorlog haar diensten als verpleegster aan, en verzorgde met een groep van 38 verpleegsters in Scutari (Turkije) de gewonden van het slagveld. In eerste instantie had Nightingale niet het verband gelegd tussen de slechte hygiëne en ziekten als tyfus,...

Lees het artikel

Stemrecht voor patiënten

Een minder bekend onderdeel van evidence-based werken is het betrekken van de situatie en voorkeur van de patiënt bij de besluitvorming rondom de zorg van die patiënt. Dit houdt in dat de voor- en nadelen van medische en verpleegkundige interventies met de patiënt worden besproken, zodat hij of zij kan meedenken en zelfs meebeslissen over wat er gaat gebeuren. In dit artikel worden begrippen verduidelijkt en enkele voorbeelden en handvatten gegeven hoe deze gedeelde...

Lees het artikel

Transurethraal katheteriseren van de blaas

Het katheteriseren van de blaas is een veel toegepaste voorbehouden handeling, die niet zonder risico’s en complicaties is. Zorg dat u mannen en vrouwen katheteriseert volgens de laatste beschreven richtlijnen, waardoor de kans op complicaties zo klein mogelijk is. Blijf altijd nadenken over de indicatie, waarom moet de patiënt gekatheteriseerd worden. Intermitterend katheteriseren verdient altijd de voorkeur.

Lees het artikel

Dystonie in de dagelijkse praktijk

Dystonie is een chronisch neurologische ziekte, waarbij sprake is van onwillekeurige spiercontracties, die abnormale bewegingen en/of houdingen veroorzaken van een of meerdere lichaamsdelen en die beperkingen kunnen geven in het dagelijks functioneren. Het aantal dystoniepatiënten in Nederland wordt geschat op 20.000. Bij primaire dystonie is de oorzaak onbekend, vermoedelijk spelen in dat geval genetische factoren een rol. Bij secundaire dystonie is de oorzaak bekend. Wanneer de...

Lees het artikel

Aandachtspunten bij een patiënt na een beenamputatie

De zorg en revalidatie van patiënten na een amputatie vragen om specialistische multidisciplinaire kennis en vaardigheden. Deze kennis en vaardigheden vormen de randvoorwaarden voor een snelle prothesevoorziening en revalidatie. De verpleegkundige vervult een belangrijke rol in interventies gericht op het verminderen van stompoedeem, het voorkómen van contracturen en de behandeling van fantoompijn. De wetenschappelijke evidentie voor deze interventies is beperkt vanwege een...

Lees het artikel

Help – een dove patiënt!

In dit artikel bespreken wij de communicatiebehoeften en -mogelijkheden van dove en slechthorende patiënten. Belangrijk is te begrijpen dat de behandeling en/of verzorging van deze groep patiënten meer tijd nodig heeft dan die van reguliere patiënten, omdat het visuele aspect van de communicatie het tegelijkertijd handelen en bespreken van zaken ernstig beperkt. Handelingen worden dus van tevoren goed doorgesproken. Het belang van duidelijke afspraken maken over de...

Lees het artikel

Sepsis en lijnsepsis

Er overlijden in ons land jaarlijks ongeveer 3500 patiënten aan de gevolgen van sepsis en daarmee is het doodsoorzaak nummer 1 op de intensive care. Deze 3500 doden zijn er meer dan het aantal doden door longkanker, borstkanker en colonkanker tezamen. Het verminderen van het aantal gevallen van sepsis en het beter behandelen van mensen met sepsis is dan ook een van de thema’s van een landelijk veiligheidsprogramma om de zorg veiliger te maken.

Lees het artikel

Morbide obesitas

Morbide obesitas is een chronische ziekte die in de westerse wereld epidemische vormen aanneemt. Bij deze ziekte vindt er een stapeling plaats van het overtollig lichaamsvet in het lichaam. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen waarbij het metabool syndroom (insulineresistentie die kan resulteren in diabetes mellitus 2, verstoring van serumlipiden (cholesterol en vetzuren) en hypertensie) een belangrijke oorzaak is. Daarnaast hebben patiënten die lijden aan morbide...

Lees het artikel

Anti-emetica bij misselijkheid en braken

In dit artikel worden anti-emetica beschreven in de context van misselijkheid en braken. Deze symptomen komen veelvuldig voor in de meest uiteenlopende praktijken van alledag. Om structuur aan te brengen in deze diversiteit is de Richtlijn misselijkheid en braken van Pallialine (www.pallialine.nl) gebruikt. Deze richtlijn is multidisciplinair samengesteld en biedt inzicht in symptoommanagement.

Lees het artikel

Congenitale vaatanomalieën

Congenitale vaatanomalieën zijn goedaardige aangeboren afwijkingen van bloedvaten. Ze kunnen grofweg verdeeld worden in twee categorieën: 1 vaattumoren zoals hemangiomen en vaatmalformaties zoals veneuze malformaties. Op jonge leeftijd kan het onderscheid lastig zijn. Vaak worden veneuze malformaties verward met hemangiomen.

Lees het artikel

Brandwonden beoordelen

Een 44-jarige man loopt door een steekvlam brandwonden op aan zijn handen en gelaat. Voor hoeveel procent is deze patiënt verbrand en wat is de juiste plek om hem te behandelen?

Lees het artikel

Diagnostiek en opvang van hemoptoë

Hemoptoë, ook wel longbloeding genoemd, is een symptoom van diverse ziekteprocessen. De presentatie varieert sterk: van bloederig sputum tot massaal bloedverlies. Een relatief kleine bloeding heeft al de potentie om de luchtwegen te obstrueren met respiratoire insufficiëntie of de dood tot gevolg. Kennis over de presentatie, diagnostiek en behandeling van hemoptoë is dan ook van belang om als hulpverlener tijdig en adequaat in te grijpen.

Lees het artikel

Hartfalen

In dit artikel wordt ingegaan op (acuut) hartfalen: wat is het en hoe komt het, hoe herken ik het, wat is de behandeling volgens de laatste richtlijn?

Lees het artikel

Cardiovasculaire toxiciteit bij behandeling van borstkanker

Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen. Gelukkig is de prognose in de afgelopen decennia verbeterd. Dat komt enerzijds doordat de ziekte in een vroeg stadium wordt gediagnosticeerd en de therapeutische mogelijkheden zijn toegenomen. Hierdoor neemt de levensverwachting toe en daalt de mortaliteit. 1 Aan de andere kant krijgt een deel van de borstkankerpatiënten op korte of lange termijn te maken met cardiovasculaire toxiciteit (CT) als gevolg van de systemische en lokale...

Lees het artikel

Hemodialyse thuis

Hemodialyse is een van de nierfunctievervangende therapieën die gebruikt worden om patiënten met nierfalen in leven te houden. Hemo betekent bloed en dialyse is de uitwisseling van in water opgeloste stoffen door een semipermeabel membraan. Bij hemodialyse wordt het bloed gespoeld via een kunstnier. Als de medische situatie het toelaat, kan een patiënt in zijn eigen woonomgeving dialyseren.

Lees het artikel

Acute pancreatitis

Acute pancreatitis is een ontsteking van de alvleesklier (pancreas) en kan gepaard gaan met een systemische ontstekingsreactie, waardoor de functie van andere organen of orgaansystemen ook aangetast kan worden. Acute pancreatitis komt in Nederland bij ongeveer 16 op de 100.000 mensen voor. De incidentie neemt toe met de leeftijd. Het klinisch beloop van het ziektebeeld hangt af van de ernst en verloopt in 80% van de gevallen mild. In 20% van de gevallen gaat het om...

Lees het artikel

Darmspoelen bij dwarslaesiepatiënten

Obstipatie en/of fecale incontinentie zijn een groot probleem voor dwarslaesiepatiënten. Een goed defecatiebeleid is daarom essentieel. Darmspoelen is een methode die ingezet kan worden om de stoelgang te reguleren. Het is goed aan te leren aan patiënt en zorgverlener(s), maar kent wel belangrijke absolute en relatieve contra-indicaties. Een goede training is essentieel om complicaties te voorkomen en therapietrouw te bevorderen.

Lees het artikel

Achter de schermen bij meningokokkenziekte

‘Dodelijke bacterie rukt op in Nederland: 11 doden, 57 ernstig zieken 1 ' Met deze kop in het AD ontstond in het voorjaar van 2018 publieke onrust rondom de meningokokken  bacterie. Wat houdt de meningokokkenbacterie en de verspreiding ervan nu precies in? Hoeveel risico lopen we om ziek te worden? Wat gebeurt er in de het publieke gezondheidsdomein om ons te beschermen tegen deze bacterie? In dit artikel nemen we een kijkje achter de schermen van de infectieziektebestrijding in...

Lees het artikel

Apathie

Apathie is een veelvoorkomend probleem bij diverse aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met de ziekte van Alzheimer of Parkinson, maar ook bij mensen met hersenletsel, een depressie of met schizofrenie. Ondanks de impact van apathie op het leven van patiënten en naasten, blijkt het lastig om het te diagnosticeren en behandelen. Wat is het kernprobleem van apathie, welke gebieden in het brein zijn hierbij betrokken en hoe zouden we apathie misschien beter kunnen meten en behandelen?

Lees het artikel

Hartfalen

Marjan Maneschijn  Rubriek(en): Ziektebeeld

Hartfalen is een complex van klachten en verschijnselen ten gevolge van een tekortschietende pompfunctie van het hart. Er worden drie vormen van hartfalen onderscheiden. Voor de symptomen is het onderscheid tussen backward failure (falen vóór de aangedane harthelft) en forward failure (na de aangedane harthelft) van belang. De belangrijkste oorzaak van hartfalen is het doormaken van een hartinfarct; ook andere oorzaken worden besproken. Door de vele oorzaken en vormen van...

Lees het artikel

Adviezen voor veilig slapen ter preventie wiegendood

Jaarlijks worden er in Nederland tien tot vijftien gevallen van wiegendood gemeld. Dit is een duidelijke daling ten opzichte van jaren geleden, maar wellicht dat dit aantal nog minder kan door goede voorlichting aan ouders. Het is voor professionals die met zuigelingen werken belangrijk om de huidige richtlijn Preventie Wiegendood en de adviezen voor veilig slapen te kennen. Bestaande adviezen blijven gelden: rugligging, geen blootstelling aan sigarettenrook, niet samen in één...

Lees het artikel

Steekproef en selectie in een onderzoek

Het doel van wetenschappelijk onderzoek is op basis van waarnemingen in de praktijk algemene uitspraken te doen over de werkelijkheid. De onderzoeker wil generaliseren, zodat de getrokken conclusies gelden voor de hele groep. Meestal ondervraagt de onderzoeker echter niet alle mensen, maar slechts een beperkt aantal. Bij het interpreteren van de conclusies is het belangrijk je af te vragen of deze ook gelden voor alle mensen.

Lees het artikel

Lymfoedeem

Hilda Withaar  Rubriek(en): Ziektebeeld

Lymfoedeem is een chronische aandoening die vaak langzaam begint en progressief verloopt. Bij lymfoedeem treedt er zwelling op van een lichaamsdeel door ophoping van lymfevocht vanwege tekortschieten van het lymfesysteem. Als verpleegkundige kunt u te maken krijgen met mensen met (risico op) lymfoedeem. Daarom is het belangrijk kennis te hebben van lymfoedeem om uw handelen daarop te kunnen afstemmen.

Lees het artikel

Verslaving aan opioïden

Het gebruik van opioïde pijnstillers brengt een risico van verslaving met zich mee. De verpleegkundige staat vaak dichter bij de patiënt dan de arts of verpleegkundig specialist die de medicatie voorschrijft. Daarom is het belangrijk dat u als verpleegkundige bewust bent van patiënten met een verhoogd risico op verslaving. Ook bij het herkennen en bespreekbaar maken heeft de verpleegkundige een belangrijke rol.

Lees het artikel

Prematurenretinopathie

Heidi Theeuwen  Rubriek(en): Ziektebeeld

Prematurenretinopathie, oftewel retinopathy of prematurity (ROP), is in ontwikkelde landen de meest voorkomende oorzaak van vermijdbare blindheid op kinderleeftijd. 1 ROP is een aandoening van de netvliesbloedvaten van het te vroeg geboren kind. Door afwijkingen op de rand van het gevasculariseerde en avasculaire netvlies bestaat het risico op afname van kwaliteit van het netvlies, met in het ergste geval zelfs een netvliesloslating met blindheid tot gevolg.

Lees het artikel

Leukocyten

In het kader van de bespreking van de laboratoriumwaarden staat in dit nummer de witte bloedcel of leukocyt centraal. Leukocyten hebben de taak het lichaam te behoeden voor ziekte bij het binnendringen van micro-organismen. Daarnaast kunnen leukocyten infecties bestrijden en zijn zij in staat lichaamsvreemd materiaal te herkennen en te verwijderen. Kortom, leukocyten zijn onmisbaar om te overleven. 1

Lees het artikel

Farmacogenetica: DNA-informatie voor medicatie op maat

Geneesmiddeltherapie is een groot goed. Toch zijn er aanzienlijke problemen: bijwerkingen van medicijnen veroorzaken 5-7% van alle ziekenhuisopnamen. Als het gaat over effectiviteit, blijkt maar 25-60% effectief. Dat mensen verschillend reageren op medicatie blijkt grotendeels vast te liggen in het DNA. Door het uitvoeren van een farmacogenetische analyse is medicatie op maat nu echter voor iedereen mogelijk.

Lees het artikel

Gynaecomastie

Borstvorming bij mannen wordt gynaecomastie genoemd en is goedaardig. De oorzaak is groei van het klierweefsel in de borst. Het kan zowel eenzijdig als dubbelzijdig optreden, en komt op alle leeftijden voor, ook bij baby’s. Meestal is gynaecomastie fysiologisch te verklaren en kunnen mannen gerustgesteld worden. Soms zijn er andere onderliggende oorzaken, waarvoor aanvullend onderzoek en behandeling nodig zijn.

Lees het artikel

Statistiek: centrummaten, spreidingsmaten en betrouwbaarheidsinterval

Een belangrijk doel van statistiek is het ordenen en interpreteren van de verzamelde gegevens. In de beschrijvende statistiek gebruikt de onderzoeker de mogelijkheid om de verzamelde cijfers op een overzichtelijke manier weer te geven. Dit kan met behulp van centrummaten, spreidingsmaten en het betrouwbaarheidsinterval.

Lees het artikel

Stoppen met roken en waarom dit met iedere patiënt besproken dient te worden

In dit artikel over stoppen met roken gaan we in op de Nederlandse situatie, richtlijnen en interventies en de specifieke gezondheidsrisico’s. Ook zal de gezondheidswinst aan bod komen die stoppen met roken oplevert. Verder aandacht voor de rol die de hulpverlener kan spelen bij het stoppen met roken.

Lees het artikel

Pigmentatie en littekens bij donkere huid

De blanke en donkere huid verschillen in meerdere opzichten van elkaar. Huidaandoeningen kunnen er bij een donkere huid anders uitzien dan bij een blanke huid. Ook kan de huidskleur medebepalend zijn voor de behandeling die toegepast wordt. Behandeling van de donkere huid brengt andere risico’s met zich mee. Kennis van de donkere huid is belangrijk om de patiënt zo goed mogelijk te behandelen.

Lees het artikel

De patiënt met multiorgaanfalen op de intensive care

Op de intensive care worden frequent patiënten met multiorgaanfalen (MOF) behandeld. Ongeveer 50-80% van alle patiënten die op de intensive care (IC) overlijden, overlijdt aan de gevolgen van MOF. In dit artikel worden verschillende oorzaken, gevolgen en behandelingen van MOF besproken aan de hand van een patiëntencasus.

Lees het artikel

Afasie

Het woord afasie is afgeleid van het Griekse woord aphánai en betekent letterlijk ‘niet-spreken’ (a = niet en phánai = spreken). Afasie omvat echter veel meer dan problemen met alleen het spreken. Personen met afasie (PMA) zijn de taal niet meer machtig zoals ze dat waren vóór het ontstaan van de afasie. Het gaat om taal in de breedste zin van het woord. Wat dit precies inhoudt en wat dit voor het dagelijks leven van PMA betekent, wordt in dit artikel...

Lees het artikel

Immunotherapie met immuuncheckpointblokkade

Immunotherapie is een behandeling die de eigen afweer tegen kankercellen stimuleert. De behandeling werkt niet direct in op de tumor, zoals bij chemotherapie, maar beïnvloedt het eigen immuunsysteem, zodat dit de kankercellen doodt. Behandeling kan bijwerkingen geven op het gebied van auto-immuuntoxiciteit. Immunotherapie maakt een enorme ontwikkeling door en is steeds vaker aanwezig in zowel palliatieve als adjuvante behandeling.

Lees het artikel

Het AlfaBet van de aCute zorg

De gebruikelijke manier om tot een diagnose te komen is een uitgebreide anamnese gevolgd door lichamelijk onderzoek, eventueel aanvullend onderzoek en de formulering van een werkdiagnose met differentiaaldiagnoses. Indien er sprake is van een stabiele situatie, is dit een beproefde methode. Er zijn echter situaties dat deze methode niet geschikt is, situaties waarin er sprake is van een acute bedreiging van de gezondheid van een patiënt. Een goede klinische blik is vaak voldoende om te...

Lees het artikel

Cervixafwijkingen

Splinter, Barbera  Rubriek(en): Ziektebeeld

Baarmoederhalskanker of cervixcarcinoom is een langzaam groeiende maligniteit veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Premaligne afwijkingen aan de cervix geven echter niet altijd klachten, wat tijdig diagnosticeren lastig maakt. De laatste jaren is de incidentie van cervixcarcinoom in Nederland afgenomen mede door het bevolkingsonderzoek, waarbij deze afwijkingen kunnen worden opgespoord. Desondanks worden er jaarlijks nog ongeveer 700 vrouwen gediagnosticeerd met en overlijden er...

Lees het artikel

Goed gebruik transferhulpmiddelen

In dit artikel gaan we in op het goed gebruiken van transferhulpmiddelen om het aantal klachten van het bewegingsapparaat bij zorgverleners terug te dringen. Landelijk wordt dit onder andere ondersteund door het invoeren van de Praktijkrichtlijnen, het transferprotocol, het denken in mobiliteitsklassen, transferhandboeken en de ruim 10.000 ErgoCoaches die naast hun gewone zorgtaken het aandachtsveld ‘ergonomie’ hebben. Deze maatregelen zijn terug te vinden in de arbocatalogi...

Lees het artikel

De verpleegkundige aspecten van orale mucositis

Wist u dat 2,5% van de Nederlandse bevolking behandeld wordt voor kanker en dat er jaarlijks 74.500 patiënten de diagnose kanker te horen krijgen? 1 Afhankelijk van het soort kanker en de uitgebreidheid van de ziekte kan de behandeling bestaan uit een operatie, bestraling, chemotherapie, hormonale behandeling, immuuntherapie, stamceltransplantatie of een combinatie van deze behandelingen. Als gevolg van de directe effecten van cytostatica of radiotherapie op alle sneldelende...

Lees het artikel

Better in, Better out

Een derde van de ouderen loopt na cardiochirurgie in het ziekenhuis complicaties op. Oudere patiënten moeten worden voorbereid op een ziekenhuisopname met cardiochirurgie. Dat blijkt uit recent onderzoek van de Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht in samenwerking met de Isala Klinieken in Zwolle, het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en het UMC Utrecht. Een dergelijke voorbereiding in de wachttijd tot de ziekenhuisopname gebeurt nog nauwelijks. Intussen loopt 36%...

Lees het artikel

Opvang van suïcidepogers op een somatische afdeling

Bijna dagelijks wordt er wel iemand op een Spoedeisende Hulp (SEH) binnengebracht na een poging tot zelfdoding. Dit gebeurt vaak niet vanuit een afgewogen beslissing om het leven te beëindigen. Goede opvang na een dergelijke poging kan iemand helpen zijn leven weer op de rails te krijgen. Deze opvang vindt plaats door de consulent psychiatrie en door de verpleegkundigen en artsen werkzaam op de somatische afdeling. Dit artikel beschrijft achter gronden rond suïcidaal gedrag en...

Lees het artikel

Auto-immuunhepatitis

Hulsegge, A.  Rubriek(en): Casuïstiek

Auto-immuunhepatitis (AIH) is een chronische ontstekingsziekte van de lever, die vaker bij vrouwen voorkomt dan bij mannen. Patiënten met deze ziekte presenteren zich met klachten als vermoeidheid, verminderde eetlust en pijn in de bovenbuik. Het is op dit moment (nog) onbekend hoe AIH ontstaat. De incidentie van AIH is 1,9 per 100.000 en de prevalentie is 16,9 per 100.000.1 In 80% van de gevallen gaat het om patiënten van het vrouwelijk geslacht, bij wie AIH vaak optreedt rond het...

Lees het artikel

Snelle diagnostiek, behandeling en preventie bij een TIA

Jaarlijks krijgen ongeveer 54.000 patiënten in Nederland een ‘transient ischaemic attack’ (TIA). Kenmerkend voor de TIA is het voorbijgaande karakter van de neurologische uitvalsverschijnselen, die veroorzaakt worden door een tijdelijke verstoring van de bloedvoorziening van de hersenen. Epidemiologische en demografische ontwikkelingen zorgen voor een stijging van de incidentie van de TIA. Het belang van het zorgproces is dus groot. Onbehandeld is het risico op een recidief...

Lees het artikel

Comorbiditeit bij obesitas

Obesitas is afgeleid van het Latijnse obus, dat het best met ‘dik’ of ‘gezwollen’ kan worden vertaald. Obesitas wordt beschreven als een teveel aan vet, waardoor een ernstige mate van overgewicht ontstaat. Vanwege de toenemende gezondheidsrisico’s en de bijkomende morbiditeit heeft de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) in 1998 besloten dat morbide obesitas een chronische ziekte is.

Lees het artikel

De sikkelcelpatiënt

Sikkelcelziekte is een erfelijke afwijking van het hemoglobinemolecuul. De ziekte kenmerkt zich door chronische anemie en het optreden van de zogenoemde sikkelcelcrisen. Deze pijnlijke crisen zijn het gevolg van vaso-occlusie van de microcirculatie. De klinische behandeling van een crise bestaat uit pijnbestrijding door middel van opiaten, hyperhydratie en het voorkomen van complicaties. Naast deze acute gevolgen van sikkelcelziekte ontstaat bij patiënten door een chronische...

Lees het artikel

Verhoudingen berekenen

Via de spoedeisende hulp en de OK komt er een patiënte met hersenletsel op de afdeling. Zorgvuldige bewaking van de gesedeerde patiënte vergt veel rekenwerk.

Lees het artikel

Psychiatrie en zwangerschap

In het artikel ‘ Psychiatrie en zwangerschap ’ in editie 4, 2010 wordt ten onrechte vermeld dat het gebruik van het antidepressivum fluoxetine bij borstvoeding is toegestaan. Borstvoeding is bij de meeste SSRI's toegestaan. Middelen met een korte halfwaardetijd hebben de voorkeur, vanwege de geringe uitscheiding in de voeding. Citalopram en fluoxetine hebben respectievelijk een vrij lange en zeer lange halfwaardetijd. Vooral fluoxetine heeft een forse uitscheiding in de...

Lees het artikel

Zorg voor mensen die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen

Krans, A.  Rubriek(en): Casuïstiek

Naar verwachting zullen we in de toekomst vaker te maken krijgen met patiënten die er bewust voor kiezen om af te zien van eten, drinken en kunstmatige voeding, om zo het levenseinde te bespoedigen. De handreiking, die in 2015 is afgerond, wil professionals zoals verpleegkundigen, verzorgenden en artsen helpen om de wilsbekwame patiënten goed voor te bereiden en te begeleiden om het lijden te verlichten. Daarnaast kan de handleiding ook door patiënten, hun naasten en...

Lees het artikel

Zorgzwaarte, ons een zorg?

Al decennia gebruiken verpleegkundigen zorgzwaarte om uit te drukken hoe hoog de werklast in de patiëntenzorg is op de afdeling, maar wat is zorgzwaarte precies en wat is de zin en onzin van het gebruik van zorgzwaarte door en voor verpleegkundigen? Zorgzwaarte is een begrip voor personeelsplanning, opnameplanning of patiënttoewijzingen op de verpleegafdeling. Met andere woorden, het wordt gebruikt om zorgvraag (zorgvraag van de patiënt) en zorgaanbod (het personeel) op elkaar...

Lees het artikel

Verpleegkundige zorg bij de ziekte van Parkinson

Kats, H.  Rubriek(en): Ziektebeeld

James Parkinson beschreef in 1817 voor het eerst de ziekte van Parkinson in zijn essay de ‘Shaking palsy’. Dit deed de Britse arts op basis van observaties van mensen die in Londen op straat liepen. James Parkinson beschreef in zijn essay de typische kenmerken van de ziekte: tremor, scheve houding en het looppatroon. Pas veel later, in 1912, werd de ziekte naar hem vernoemd.

Lees het artikel

Ouderenmishandeling en grensoverschrijdend gedrag: horen, zien en… handelen

Heemskerk, J.  Rubriek(en): Casuïstiek

Eind jaren tachtig van de vorige eeuw kwamen verontrustende berichten over ouderenmishandeling overwaaien uit met name Engeland en Amerika. Er volgden in Nederland toen meerdere onderzoeken naar aard en omvang van het verschijnsel. Sinds de jaren negentig staat ouderenmishandeling in Nederland steeds meer in de belangstelling.1 Ouderenmishandeling, niet te verwarren met oudermishandeling, valt onder huiselijk geweld. Instellingen zijn sinds 1 juli 2013 verplicht de Landelijke Meldcode...

Lees het artikel

Evidence-based behandeling van donorplaatsen na split-skin grafting

Voorraadkasten liggen vol met allerlei verbandmaterialen en de wondzorgmarkt is continu in beweging. Wekelijks verschijnen er nieuwe verbandmaterialen op de markt met veelbelovende resultaten. Voor deze resultaten blijkt een stevige wetenschappelijke onderbouwing echter vaak te ontbreken.

Lees het artikel

Implementeren van EBP op een verpleegafdeling

In steeds meer ziekenhuizen wordt er gewerkt aan de implementatie van het evidence-based practice (EBP) gedachtegoed of evidence-based (be)handelingen in de dagelijkse klinische praktijk. Dit wordt zowel vanuit de Nederlandse overheid, accreditatieorganen als vanuit de beroepsorganisaties gestimuleerd.

Lees het artikel

Dementie

Dementie is een ziekte die zich vooral op latere leeftijd openbaart. Aangezien het percentage ouderen in de bevolking van westerse landen toeneemt, krijgen steeds meer mensen direct of indirect met deze aandoening te maken. Doordat dementie met toenemende zorgvraag gepaard gaat, vraagt dit van hulpverleners om kennis en vaardigheden die aansluiten bij deze zorgvragen.

Lees het artikel

Oud en kanker, een kwetsbare combinatie?

Het inschatten van de mate van kwetsbaarheid van een patiënt is niet altijd even eenvoudig. Door gebruik te maken van meerdere meetinstrumenten is de kwetsbaarheid zichtbaar te maken en kunnen interventies worden toegepast om deze kwetsbaarheid te verminderen. Samen met de patiënt kunt u zo optimaal gebruikmaken van shared decision-making en goed onderbouwd een behandeltraject ingaan of juist afzien van behandeling. Dit vergt maatwerk, niemand is immers...

Lees het artikel

Prostaatcarcinoom

Harmke Verwoerd  Rubriek(en): Ziektebeeld

Prostaatkanker is vaak goed te behandelen, maar behandelingen hebben een grote impact op kwaliteit van leven. Voorlichting en begeleiding zijn van groot belang en de verpleegkundige/ verpleegkundig specialist kan goed ingezet worden om draagkracht en draaglast in kaart te brengen en zo samen met de patiënt een behandelplan op te stellen.

Lees het artikel

Inloggen